POWRÓT

 

ZASADY KONSTRUKCJI I ZASTOSOWANIE TESTU

 

 

I. Pisemne zadania otwarte


1.Zadania rozszerzonej odpowiedzi

W pisemnych zadaniach rozszerzonej odpowiedzi uczeń samodzielnie formułuje i zapisuje wypowiedzi na dany temat podany przez nauczyciela. Ta samodzielność jest wielką zaletą? ale również i słabości?. Wielu uczniom ogromny problem sprawia odpowiedni dobór słów i kompozycja wypowiedzi. Często większym problemem jest zredagowanie odpowiedzi pisemnej, nawet bardzo krótkiej niż merytoryczne rozwi?zanie danego zadania. Pisanie zadań otwartych jest łatwiejsze dla nauczycieli, gdyż zwykle przybierają one postać prostych pytań lub poleceń. Ocenianie jest jednak bardzo pracochłonne, kłopotliwe i niestety nie zawsze pozbawione subiektywizmu (np. ocenianie ucznia a nie efektu jego pracy, nastrój lub uczucie zmęczenia w chwili oceniania danej pracy) Wydaje mi się, że dobrze jest, jeżeli tematy zadań rozszerzonej odpowiedzi nie są nastawione jedynie na odtwarzanie zapamiętanego materiału (dokładne opisy zdarzeń, faktów, opisy, wiadomości historyczne), wymagające różnych operacji logicznych. Przykładem takich zadań mogą być następujące sformułowania:

Przedstaw podobieństwa i różnice....................
Wyjaśnij dlaczego zgadzasz się ( lub nie) ze stwierdzeniem.........................................
Przedstaw zalety i wady...........................................
Przedstaw główne przyczyny.........................................
Omów najważniejsze skutki.............................................
Na podstawie poniższych danych sformułuj
Stosując poznaną zasadę... zaproponuj sposób rozwiązania......................................
Opisz sytuację, która ilustruje prawo...............................................
itp.

Jak budować zadania rozszerzonej odpowiedzi?

 

  1. Unikaj zadań wymagających od uczniów jedynie odtwarzania zapamiętanych treści - niech uczeń zastosuje je np. do nowej sytuacji
  2. Buduj zdania, wymagające jasnych konkretnych wypowiedzi
  3. Wymagaj aby wszyscy uczniowie rozwiązywali takie same zadania
  4. Formułuj zdania tak aby uczniowie zrozumieli je zgodnie z twoimi intencjami i mogli na nie odpowiedzieć w wyznaczonym czasie
  5. Formułuj zdania tak aby uczniowie wiedzieli za co będą oceniani wyżej lub niżej

Zalety zadań rozszerzonej odpowiedzi:

 

  1. wszechstronność - można nimi uzyskać opisy, wyjaśnienia oceny, poglądy ...
  2. pozytywny wpływ na uczenie się - z reguły skłaniają uczniów do solidniejszego przygotowania się niż do testów zamkniętych (uczniowie liczą na swój spryt, podpowiedź)
  3. łatwość dla nauczycieli w opracowaniu tego typu zadań
  4. większy związek z działaniem praktycznym (np. przyszły zawód będzie wymagał sporządzania np. opracowań. analiz, rysunków, opisów itp.)

Wady zadań rozszerzonej odpowiedzi:

  1. wybiórcze reprezentowanie treści kształcenia (np. uczeń może trafić na swój temat lub nie)
  2. wyniki zadań są silnie uzależnione od zdolności np. językowych, rysunkowych uczniów, niekoniecznie popartych systematyczną wiedzą
  3. ocenianie zadań nie jest w pełni obiektywne i bardzo czasochłonne i to tym bardziej jeżeli dążymy do większego obiektywizmu. (np. ocenianie przez dwóch nauczycieli..)


2.Zadania krótkiej odpowiedzi

W niektórych przypadkach można nieco zminimalizować wady zadań rozszerzonej odpowiedzi stosując zadania krótkiej odpowiedzi . Tu bardziej oceniana jest poprawność merytoryczna nie zaś jej rozwinięcie, styl i układ. Punktowanie i ocenianie polega z reguły na porównanie odpowiedzi ucznia do odpowiedzi wzorcowej lub jedynie poprawnej.

Zadanie z luką

 

Uczeń udziela odpowiedzi wstawiając odpowiednie słowo, wyrażenie, symbol, liczbę... w miejsce np. wykropkowane. Należy unikać mechanicznego przepisywania tekstu z podręcznika z pozostawianiem w niektórych miejscach luk do uzupełnienia przez uczniów. Prowadzi to do encyklopedyzmu, gdzie tekst podręcznika jest ważniejsza niż wiadomości i umiejętności ucznia. (np. uczenie się podręcznika na pamięć)


Jak budować zadania z luką?

  1. Buduj zdanie tak by luka wypadła jak najbliżej końca zdania
  2. Unikaj dosłownego kopiowania zdań z podręczników
  3. Pytaj o najważniejsze słowa (wyrażenia, liczby, znaki) a nie o drugorzędne szczegóły
  4. Unikaj posiekanych i zniekształconych zdań
  5. Umieszczaj co najwyżej dwie luki w jednym zdaniu tak aby nie powstało zadanie:
    W............. w roku.................... utworzono...........................
  6. Stosuj luki (miejsca wykropkowane) jednakowej długości w każdym zdaniu (aby nie sugerować odpowiedzi)


Zalety:

Wady:

3. Zadania zamknięte

W zad. zamkniętych uczeń wskazuje jedną z gotowych odpowiedzi, co daje możliwość punktowania obiektywnego i automatycznego (opartego na optycznym sczytywaniu wyników z kart odpowiedzi.)


Wyróżniamy:

  1. Zadania wyboru wielokrotnego
  2. Zadania na dobieranie
  3. Zadania typu prawda-fałsz

Ad1. Zasady budowania zadań wyboru wielokrotnego:

  1. Staraj się aby trzon pozwalał na zrozumienie zadania bez czytania odpowiedzi
  2. Unikaj stwierdzeń negatywnych w trzonie zadania
  3. Unikaj podstępów, np. pytań o nieistniejące fakty, nazwy, zasady
  4. Używaj w miarę prostego słownictwa
  5. Unikaj wieloznaczności i zdań zbyt zawiłych - zdania niech będą proste i jasne
  6. Stosuj od czterech do pięciu odpowiedzi w zadaniach
  7. Wszystkie odpowiedzi powinny być logiczne i przekonywujące dla pewnej części uczniów
  8. odpowiedzi nieprawidłowe nie powinny zawierać ukrytych wskazówek co do wybory prawdziwej odpowiedzi, np. nie powinny:

Budując nieprawidłowe odpowiedzi (tzw. dystraktory) można wykorzystywać błędne wypowiedzi uczniów oraz własne spostrzeżenia na temat ich wadliwych wyobrażeń i możliwych pomyłek


Zadania na dobieranie

Zasady budowania zadań na dobieranie:

  1. Unikaj prostych skojarzeń pamięciowych nie wymagających rozumienia zależności
  2. Dokładnie objaśnij zasadę dobierania odpowiedzi do haseł (podaj przykłady w instrukcji)
  3. Stosuj dobieranie jeden do jednego
  4. Unikaj odpowiedzi jawnie fałszywych, banalnych
  5. Uporządkuj odpowiedzi np. alfabetycznie, wg wielkości itp.

Zakres zastosowań zadań na dobieranie:

Rozmiar: 18433 bajtów


Zadania typu prawda-fałsz

Zasady budowania zadań:

  1. Unikaj twierdzeń zbyt ogólnych o charakterze filozoficznym
  2. Nie umieszczaj dwu twierdzeń w jednym zadaniu (gdyż jedno może wydawać się uczniowi prawdziwe a drugie fałszywe
  3. Umieszczaj takie zdania które są jednoznacznie prawdziwe lub jednoznacznie fałszywe
  4. Unikaj zdań zbyt długich, skomplikowanych
  5. Posługuj się językiem zrozumiałym dla uczniów
  6. Zapewnij jednakową długość zdaniom prawdziwym i fałszywym
  7. Nie używaj zdań z negacją (uczniowie pogubią się z podwójnym przeczeniem)
  8. Utwórz mniej więcej równe liczby twierdzeń prawdziwych i fałszywych
  9. Nie zastawiaj pułapek na uczniów w postaci drobnych niedokładności lub błędów

Niekiedy zdarza się tak, że zdolniejsi uczniowie mają tendencję do zaprzeczania prawdziwości twierdzeń (zwłaszcza gdy są one kategoryczne typu: zawsze...., wszystkie.....) co może obniżać ich wyniki o przewadze twierdzeń prawdziwych. Natomiast uczniowie słabsi, mniej zdolni wykazują tendencję do potakiwania, które może podnosić ich wyniki w testach


Wady i zalety zadań zamkniętych

Zalety

Wady:

  1. tworzyć kolejne warianty tej samej wersji testów np. poprzez przestawianie kolejności zadań lub kolejności odpowiedzi na zadania wyboru wielokrotnego
  2. surowo ograniczyć czas pracy nad testem, aby uniknąć rozglądania się po sali i porozumiewania się
  3. zastąpić oznaczenia kolejnych odpowiedzi na zadania symbolami a,b,c,d trudniejszymi do słuchowego rozróżnienia np. symbolami: b,p,t,f

 

Istotne jest również opracowanie do testu instrukcji dla uczniów, w której powinno się określić m. in. sposób rozwiązywania zadań. Tak? instrukcję należy przeczytać uczniom przed rozpoczęciem testu oraz dołączyć do testu aby uczeń mógł w każdej chwili do niej wrócić w trakcie rozwiązywania testu. Wielu uczniów będąc pod wpływem stresu dość nieuważnie słucha wstępnych wyjaśnień nauczyciela. Z tego powodu często w trakcie pisania testu uczniowie wielokrotnie dopytują się o to co już było powiedziane (np. o czas pisania testu, sposób zapisywania odpowiedzi, poprawiania błędów itp.), oddają prace nie podpisane.


Podsumowując:
Pisząc zadania testowe należy pamiętać o tym, że:

POWRÓT